Yanlış Anladığım Pusula: Doğru Yönün Çizilmesi Gerektiği Anlar

Küçük kasabaların o kendine has, dirençli ritmini yakalamak bazen en büyük dersimi veriyor. İstanbul’un o büyük, siren gibi uğultusu yerine, Ege’nin bir köşesindeki o taş evlerin arasından yükselen kuru ot kokusunu derin bir nefesle içime çekiyorum. Ve burada, bu dinginliğin tam ortasında, bir kez daha o tanıdık hisle yüzleşiyorum: Her şeyi kontrol etme yanılgısı.

Bu gezgin ruhum, doğası gereği bir haritadan çok, bir anı defteri gibi çalışıyor. Her fotoğraf karemde, her ayak bastığım toprakta bir anlatı arıyorum. Sanki yaşamın kendisi, kusursuzca hizalanmış bir kompozisyon gibi olmalıymış gibi bir beklentim oluyor. Oysa bazen, en güzel kompozisyon, en büyük kaostan doğuyor.

Geçtiğimiz ay gittiğim küçük bir dağ köyünü hatırlıyorum. Sabahın erken saatleriydi. Hava, sanki bütün geceki nemi vücuduna çekip, sabahın ilk ışıklarıyla temizleyen, o narin, keskin temizliğiyle her şeyi berraklaştırıyordu. Amacım, belki de o köye gelmeden önce kafamda kurduğum o "mükemmel dinginlik" tasvirini bulmaktı. Sanki gelip, o filtreyi takıp, durumu kendi beklentilerime uydurmam gerekiyordu.

Ancak karşımda olan manzara, benim zihnimin kurduğu o steril tabloyla uyuşmuyordu. Köylüler vardı; ellerinde toprakla uğraşan, aceleye gelmeyen, kendi ritminde dönen bir yaşam. Benim beklediğim, sanki doğanın benim entelektüel yolculuğumun pasif bir seyircisi olmasıydı. Oysa onlar, bu doğanın aktif birer parçasıydı.

Beklentinin Gölgesi

Benim bu "gözlemci olma" takıntım, çoğunlukla bir kaçış mekanizması olarak çalışıyor. Okulda, sınıfın bütün dikkatini gerektiren o yüksek sesli tartışmaların ortasında, ruhum kaçıp bu sessizliği arıyor. Ve o sessizliği bulduğumda, bilinçaltım hemen devreye giriyor: "Bu sessizlik mükemmel mi? Bu huzur, benim anlatılarımı destekliyor mu?"

Ve işte orada, bazen en büyük yanılgıyı yaşıyorum. Sessizliğin mükemmel olması gerektiği yanılgısı. Huzurun, bir tür zirveye ulaşma noktası olması gerektiği fikri.

O taş evin bacasından yükselen dumanı izlerken fark ettim ki, bu sakinlik, bir ulaşılacak hedef değil. O, gelip oturulacak bir sandalye değil; vücuduna girip, nefes alıp vermeye başladığın, dinamik bir süreç.

Bu köydeki yaşlı bir kadın vardı. Birkaç kez geçtiğimde, elinde çömleklerle uğraşıyordu. Ben onu resmederken, belki de o basit hareketlerin altında yatan derin anlamı bulmaya çalışıyordum; bu hareketin sembolik olarak neyi ifade ettiğini, hangi kadim bilgiyi taşıdığını merak ediyordum. Fakat o kadın, sanki o bilgiyi benim aramamı beklemiyormuş gibiydi. O sadece çömleği şekillendiriyordu. Ve bu sadelik, benim tüm o akademik katmanlarımı, filtrelerimi bir anda çöpe atma cesareti verdi.

Doğru Alfabe, Farklıdır

Doğru olan, benim beklentilerime hizmet eden olan değil. Doğru olan, olduğu gibi var olan şeydir.

Bu farkındalık, sanki bütün bir alıştırma defterini yırtıp atmak gibi hissettiriyor. Bu, sadece seyahatle ilgili değil. Öğretmenlikten kaçarak gelsem de, benimle birlikte gelen o "anlamlandırma ihtiyacı" bazen beni yoruyor.

Belki de bir sonraki durağımda, bir şehrin karmaşası içinde kaybolup, bütün o büyük resmi kurmaya çalışmak yerine, sadece o sokaktaki bir çöpçünün aceleyle attığı bir mendilin kumaş dokusunu dinlemeyi öğrenmeliyim. Ve bütün o mikro detayların, büyük bir sistem kurmaya zorlanmadan, kendi başına var olma iznine sahip olduğunu kabul etmeliyim.

Bu seferlik, pusulamı biraz gevşettim. Ve dinleyeceğim tek şey, ayaklarımın altındaki toprağın bana fısıldadığı, acele etmeyen ses.